Nafaka Düzenlemesinde Yeni Dönem: Evlilik Süresi ve Ekonomik Koşullar Belirleyici Olabilir mi?

Nafaka Düzenlemesinde Yeni Dönem

Yoksulluk nafakasına ilişkin yeni düzenleme çalışmaları, evliliğin süresi, tarafların ekonomik ve sosyal koşulları ile nafaka ihtiyacının somut özellikleri üzerinden yeniden şekilleniyor.

Boşanma sonrasında hükmedilen yoksulluk nafakasının süresine ilişkin tartışmalar, Anayasa Mahkemesinin iptal kararıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Yeni düzenleme çalışmalarında, nafakanın süresinin belirlenmesinde evlilik süresinin yanı sıra nafaka alacaklısının yaşı, sağlık ve eğitim durumu, çalışma imkânları ve ekonomik ihtiyaçları gibi ölçütlerin dikkate alınması üzerinde duruluyor.

Nafaka Süresi Nasıl Belirlenebilir?

Gündemdeki çalışma kapsamında, nafaka süresinin her dosya bakımından aynı şekilde belirlenmesi yerine, tarafların kişisel ve ekonomik koşullarının değerlendirilmesine dayalı bir model üzerinde duruluyor.

Bu çerçevede öne çıkan başlıklar şunlar:

• Evlilik süresi: Evliliğin ne kadar sürdüğü ve boşanma sürecine kadar geçen dönem.
• Ekonomik ve sosyal durum: Nafaka talep eden tarafın gelir durumu, geçim imkânları ve ekonomik bağımsızlığını sağlayabilme kapasitesi.
• Yaş, eğitim ve sağlık koşulları: Kişinin çalışma hayatına katılabilme ve kendi geçimini sağlayabilme olanakları.
• Çalışma ve yeniden evlenme ihtimali: Kişinin yaşam koşulları ve gelecekteki ekonomik durumuna ilişkin somut veriler.
• Çocukların varlığı ve bakım yükümlülükleri: Çocukların bakımının tarafların ekonomik ve sosyal yaşamı üzerindeki etkisi.

Bu ölçütlerin yeni yasal düzenlemede hangi kapsamda yer alacağı ve nafaka süresine nasıl etki edeceği, düzenlemenin nihai metniyle netleşecektir.

Süresiz Nafaka Tamamen Sona mı Erecek?

Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiş; iptal hükmünün Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.

Mahkeme, nafaka süresinin belirlenmesinde tarafların menfaatleri arasında adil bir denge kurulması gerektiğini vurgulamıştır. Kararda, somut olayın koşullarının gerektirmesi hâlinde nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılabileceği gibi, gerekli şartların bulunması durumunda süresiz nafakaya da hükmedilebilmesinin mümkün olabileceği belirtilmiştir.

Dolayısıyla karar, her durumda nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılması gerektiği anlamına gelmemektedir. Yeni düzenlemenin, farklı yaşam koşullarını ve olası mağduriyetleri nasıl değerlendireceği önem taşımaktadır.

Devam Eden ve Kesinleşmiş Nafaka Kararları Ne Olacak?

Yeni düzenlemenin mevcut nafaka kararlarına ve devam eden davalara etkisi, hazırlanacak kanun metninde yer alacak geçiş hükümlerine bağlı olacaktır. Bu nedenle, mevcut nafaka kararlarının kendiliğinden sona ereceği veya bütün nafaka alacaklıları bakımından aynı sürenin uygulanacağı yönünde kesin bir değerlendirme yapmak için henüz erkendir.

Özellikle devam eden boşanma davaları, kesinleşmiş nafaka kararları ve değişen ekonomik koşullar nedeniyle nafaka yükümlülüğünün yeniden değerlendirilmesini gerektiren durumlar, düzenlemenin nihai kapsamı bakımından önem taşımaktadır.

Hukuki Değerlendirmede Neden Somut Koşullar Önemlidir?

Nafaka uyuşmazlıklarında yalnızca evliliğin süresine bakılması, tarafların bütün yaşam koşullarını açıklamaya yeterli olmayabilir. Gelir ve mal varlığı durumu, çalışma kapasitesi, sağlık koşulları, çocukların bakım sorumluluğu ve boşanmanın ekonomik sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.

Nafakaya ilişkin yeni düzenleme çalışmaları, hem nafaka yükümlüsünün hem de nafaka alacaklısının hak ve menfaatleri bakımından yakından takip edilmesi gereken bir gelişmedir. Nihai yasal düzenleme yürürlüğe girene kadar mevcut mevzuat ve uygulanabilir mahkeme kararları esas alınmalıdır.

Bilgilendirme notu: Bu metin, 29 Ekim 2026 itibarıyla kamuoyuna yansıyan düzenleme çalışmalarına ve Anayasa Mahkemesinin kararına dayanmaktadır. Çalışmaların içeriği değişebileceğinden, yürürlükteki hukuk ile henüz yasalaşmamış önerilerin birbirinden ayrılması gerekir.
Av. Beyza ÇAKAR