Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Tüm Paydaşların Davaya Dahil Edilmesi Zorunluluğu

Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Tüm Paydaşların Davaya Dahil Edilmesi Zorunludur
Ortaklığın giderilmesi davalarında, taşınmazın tüm paydaşlarının davada usulüne uygun şekilde yer alması gerekir. Paydaşlardan birinin davaya dahil edilmemesi veya dava dilekçesinin kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi hâlinde, diğer paydaşların talepleri doğrultusunda karar verilmesi mümkün değildir.
Yargıtay'ın incelemiş olduğu bir uyuşmazlıkta da temel sorun, ortaklığın giderilmesi şartlarının bulunup bulunmadığı değil, taraf teşkilinin usulüne uygun şekilde sağlanıp sağlanmadığı olmuştur.

Somut Olay
Bir taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesi amacıyla dava açılmıştır.
İlk derece mahkemesi, yargılama sonucunda taşınmazın satılmasına karar vermiştir. Ancak dosya incelendiğinde, tapu kaydında paydaş olarak görünen davalılardan birine dava dilekçesinin hiç tebliğ edilmediği anlaşılmıştır.

Buna rağmen mahkeme yargılamaya devam ederek taşınmazın satışına karar vermiştir.

Uyuşmazlık Yargıtay'ın önüne geldiğinde, öncelikle bu usul eksikliği değerlendirilmiştir.

Ortaklığın Giderilmesi Davalarında Taraf Teşkili
Ortaklığın giderilmesi davası, taşınmaz üzerindeki paylı veya elbirliği mülkiyetini sona erdirmeyi amaçlar.
Dava sonucunda verilen karar, taşınmazdaki tüm ortakların mülkiyet hakkını etkiler. Bu nedenle tapuda paydaş olarak görünen herkesin davada taraf olması gerekir.

Bir paydaşın davaya dahil edilmemesi veya kendisine dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmemesi, o kişinin savunma hakkını kullanamaması anlamına gelir.

Bu nedenle mahkeme, davanın esasına geçmeden önce taraf teşkilinin eksiksiz olarak sağlanmasını sağlamalıdır.

Hukuki Dinlenilme Hakkı
Yargıtay kararında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da dikkat çekilmiştir.
Hukuki dinlenilme hakkı; kişinin davadan haberdar edilmesini, dava dilekçesini öğrenmesini, savunma yapabilmesini, delillerini sunabilmesini ve mahkemeye açıklamalarda bulunabilmesini kapsar.

Özellikle taşınmazın satılması gibi mülkiyet hakkını doğrudan etkileyen bir karar söz konusu olduğunda, tüm paydaşların bu haklardan yararlanabilmesi gerekir.

Somut Olaydaki Usul Hatası
Dosyada paydaşlardan birine dava dilekçesi tebliğ edilmemiş olmasına rağmen yargılamaya devam edilmiştir.
Oysa bu kişinin taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkı, verilecek satış kararından doğrudan etkilenecektir. Bu nedenle kendisine dava hakkında bilgi verilmeden ve savunma imkânı tanınmadan karar verilmesi mümkün değildir.

Mahkemenin öncelikle eksik tebligatı tamamlaması, ilgili paydaşa savunma hakkını kullanması için gerekli imkânı tanıması ve bundan sonra davanın esasını değerlendirmesi gerekirdi.

Yargıtay'ın Kararı
Yargıtay, taraf teşkili tamamlanmadan ve tüm paydaşların hukuki dinlenilme hakkı sağlanmadan ortaklığın giderilmesine karar verilemeyeceğini kabul etmiştir.
Bu nedenle, dava dilekçesi kendisine tebliğ edilmeyen paydaşa gerekli tebligatın yapılması ve savunmasının alınmasından sonra davanın esasına girilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu usul eksikliği giderilmeden verilen satış kararı hukuka aykırı bulunmuş ve ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur.

Sonuç
Ortaklığın giderilmesi davalarında, taşınmazdaki tüm paydaşların davada taraf olması ve dava dilekçesinin her birine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesi zorunludur.
Bir paydaşın davadan haberdar edilmeden ve savunma hakkı tanınmadan taşınmazın satışına karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkına ve usul kurallarına aykırıdır.

Bu nedenle ortaklığın giderilmesi davalarında, davanın esasına ilişkin değerlendirme yapılmadan önce taraf teşkilinin eksiksiz sağlanıp sağlanmadığının mutlaka kontrol edilmesi gerekir.

6. Hukuk Dairesi-2012/7654-2012/11254

Not: Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın özelliklerine göre hukuki değerlendirme değişebileceğinden, her uyuşmazlığın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Av. Beyza ÇAKAR