İcra ve İflas Hukuku
İcra Takibine İtiraz ve İtirazın İptali Davası
İlamsız icra takibi (mahkeme kararına dayanmayan, doğrudan alacaklının talebiyle başlatılan takip), borçluya ödeme emri tebliğ edilmesiyle başlar. Borçlunun bu takibe karşı en temel savunma aracı itirazdır.
Borçlunun İtiraz Hakkı
Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz, borcun tamamına veya bir kısmına, faize ya da icra dairesinin yetkisine yönelik olabilir. İtiraz üzerine takip kendiliğinden durur; alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazın kaldırılması ya da iptali gerekir.
İtirazda özel bir gerekçe gösterme zorunluluğu yoktur; borçlu borcu olmadığını belirtmesi dahi yeterlidir. Ancak imzaya itiraz ediliyorsa bu, itiraz dilekçesinde açıkça ve ayrıca belirtilmelidir; aksi halde imza kabul edilmiş sayılır.
Alacaklının İtirazı Aşma Yolları
Borçlunun itirazı üzerine alacaklının iki temel seçeneği bulunur:
- İtirazın kaldırılması (icra mahkemesinde): Alacaklının elinde borcu kanıtlayan resmi bir belge (senet, noter onaylı sözleşme gibi) varsa, icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu, nispeten hızlı işleyen bir yoldur.
- İtirazın iptali davası (genel mahkemede): Alacaklı elinde bu nitelikte bir belge yoksa, genel mahkemede itirazın iptali davası açarak alacağını ispatlamak zorundadır. Bu dava, itirazın tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır; bu süre geçirilirse alacaklının yalnızca genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı kalır.
İtirazın İptali Davasının Sonuçları
Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa, itirazın iptaline karar verilir ve durmuş olan takibe kaldığı yerden devam edilir. Ayrıca şartları oluşmuşsa mahkeme, borçlunun takibi uzatmak amacıyla kötü niyetle itiraz ettiğine kanaat getirirse, icra inkâr tazminatına da hükmedebilir; bu tazminat asıl alacağın belirli bir oranı kadardır ve borçlu aleyhine ek bir yük oluşturur.
Borçlu Açısından Dikkat Edilmesi Gerekenler
7 günlük itiraz süresinin kaçırılması, takibin kesinleşmesi ve haciz aşamasına geçilmesi anlamına gelir. Bu nedenle ödeme emri tebliğ alındığında sürenin derhal not edilmesi ve itiraz gerekçesinin doğru şekilde (borcun tamamı, kısmı veya imza itirazı ayrımı yapılarak) hazırlanması büyük önem taşır.
