Kamulaştırma Bedelinde Temyiz Hakkı

Taşınmazın gerçek değeri, yalnızca bir bedel hesabı değil; mülkiyet hakkının güvencesidir.

Anayasa Mahkemesi, 8 Ekim 2025 tarihli ve E.2025/124, K.2025/203 sayılı kararıyla, kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalarda parasal temyiz sınırının uygulanmasını düzenleyen hükmü Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir.

Kararın Hukuki Dayanağı;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen parasal kesinlik sınırının, kamulaştırma bedelinin tespiti davaları bakımından uygulanması incelenmiştir.

Anayasa Mahkemesi; bu davalarda uyuşmazlığın konusunu oluşturan taşınmazın gerçek değerinin dava açıldığı sırada henüz belirli olmaması nedeniyle, temyiz sınırının uygulanmasında hukuki belirsizlik ortaya çıkabileceğine dikkat çekmiştir.

Mahkeme, söz konusu belirsizliğin hükmün denetlenmesini talep etme hakkını sınırladığı ve kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna ulaşmıştır.

Mülkiyet Hakkı ve Adil Yargılanma Güvencesi

Anayasa’nın 35. maddesinde güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile 46. maddesinde düzenlenen kamulaştırmanın gerçek karşılık üzerinden yapılması ilkesi, kamulaştırma bedelinin doğru belirlenmesini gerektirir.

Bedelin tespitinde ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıkların üst mahkeme denetimine taşınabilmesi de hak arama özgürlüğü bakımından önem taşır.

Bu kapsamda Anayasa Mahkemesi, iptali istenen düzenlemeyi Anayasa’nın 13. ve 36. maddelerine aykırı bulmuştur.

Kararın Uygulamaya Etkisi

İptal kararı, kamulaştırma bedelinin tespiti davalarında kanun yolu denetiminin kapsamı bakımından önem taşımaktadır. Kararın yürürlüğe giriş tarihi 20 Ekim 2026’dır.

Bununla birlikte, iptal kararı her kamulaştırma uyuşmazlığında temyiz yolunun koşulsuz olarak açık olduğu veya daha önce kesinleşen kararların kendiliğinden yeniden inceleneceği anlamına gelmez. Somut olayda uygulanacak kanun yolu hükümlerinin, kararın kesinleşme durumunun ve varsa sonraki yasal düzenlemelerin ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Hukuki değerlendirme: Kamulaştırma bedelinin tespiti uyuşmazlıklarında, taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesi kadar, bu belirlemenin hukuka uygunluğunun denetlenebilmesi de önem taşımaktadır.
Av. Beyza ÇAKAR